Łańcuch rolkowy nie zawsze musi mieć klasyczny kształt płytek bocznych. W wielu maszynach i przenośnikach stosuje się łańcuchy z prostą płytką, które pod względem budowy są zbliżone do standardowych łańcuchów rolkowych, ale posiadają inny kształt płytek zewnętrznych i wewnętrznych.
To rozwiązanie stosowane jest przede wszystkim tam, gdzie łańcuch pełni nie tylko funkcję napędową, ale również transportową.
Czym dokładnie jest łańcuch z prostą płytką, kiedy warto go zastosować i czy może współpracować ze standardowymi kołami łańcuchowymi?
Co to jest łańcuch z prostą płytką?
Standardowy łańcuch rolkowy ma charakterystycznie profilowane płytki boczne, zwężające się w przestrzeni pomiędzy sworzniami.
W łańcuchu z prostą płytką krawędzie płytek są prowadzone praktycznie równolegle na całej długości ogniwa.
Oznacza to, że płytka ma bardziej prostokątny kształt.
W katalogach można spotkać określenia:
- straight plate chain,
- straight side plate chain,
- roller chain with straight plates,
- łańcuch rolkowy z prostymi płytkami,
- łańcuch transportowy z prostą płytką.
Tego rodzaju konstrukcja jest często oznaczana literą C, np.:
- C08B-1,
- C10B-1,
- C12B-1,
- C16B-1,
- C20B-1.
Występują również wersje dwurzędowe, np.:
- C08B-2,
- C10B-2,
- C12B-2,
- C16B-2.
Czym różni się od zwykłego łańcucha rolkowego?
Najbardziej widoczna różnica to oczywiście kształt płytki.
W standardowym łańcuchu rolkowym płytka jest profilowana, dzięki czemu ogranicza się ilość materiału i masę łańcucha.
W wersji z prostą płytką płytka posiada większą powierzchnię.
Może to mieć znaczenie w aplikacjach transportowych, gdzie ważna jest:
- większa powierzchnia boczna,
- stabilniejsze prowadzenie,
- możliwość współpracy z prowadnicami,
- łatwiejszy montaż dodatkowych elementów,
- odporność na określone warunki pracy.
Podstawowa geometria współpracy z kołem łańcuchowym może natomiast pozostać taka sama jak w odpowiadającym standardowym łańcuchu.
Gdzie stosuje się łańcuchy z prostą płytką?
Łańcuchy tego typu bardzo często pracują w urządzeniach transportowych.
Można je spotkać między innymi w:
- przenośnikach przemysłowych,
- transporterach rolkowych,
- maszynach pakujących,
- liniach produkcyjnych,
- maszynach spożywczych,
- przemyśle drzewnym,
- urządzeniach do transportu materiałów,
- liniach technologicznych,
- maszynach dla przemysłu ceramicznego i budowlanego.
W wielu takich urządzeniach łańcuch porusza się po ślizgach lub prowadnicach.
Prosta płytka może wtedy zapewniać bardziej przewidywalną powierzchnię kontaktu.
Czy łańcuch z prostą płytką pasuje na standardowe koło łańcuchowe?
W wielu przypadkach tak.
Jeżeli zachowana jest:
- ta sama podziałka,
- ta sama średnica rolki,
- ta sama szerokość wewnętrzna,
- ta sama liczba rzędów,
łańcuch z prostą płytką może współpracować z kołem przeznaczonym do standardowego łańcucha tej samej serii.
Przykładowo łańcuch C10B-1 może być oparty na wymiarach roboczych odpowiadających rodzinie 10B-1.
Trzeba jednak uważać na jeden ważny szczegół.
Proste płytki mogą posiadać większą wysokość niż płytki standardowe.
Jeżeli koło znajduje się bardzo blisko korpusu maszyny, prowadnicy lub osłony, może pojawić się problem z kolizją.
Dlatego przy zamianie standardowego łańcucha na wersję z prostą płytką warto sprawdzić nie tylko uzębienie koła, ale również wolną przestrzeń wokół łańcucha.
Dlaczego stosuje się większą płytkę?
W łańcuchach transportowych sama możliwość przeniesienia momentu nie zawsze jest najważniejsza.
Łańcuch może być elementem, do którego montowane są:
- zabieraki,
- kątowniki,
- płytki transportowe,
- trzpienie,
- bolce,
- prowadniki,
- dodatkowe mocowania.
Większa, prosta powierzchnia płytki może ułatwiać wykonanie takich modyfikacji.
Dlatego łańcuch z prostą płytką jest często punktem wyjścia do budowy łańcucha transportowego wykonywanego na zamówienie.
Łańcuch z prostą płytką a łańcuch z zabierakami
To dwa powiązane, ale nie identyczne pojęcia.
Łańcuch z prostą płytką może być dostarczony jako zwykły łańcuch bez dodatkowych elementów.
Dopiero później można wykonać na nim:
- zabieraki spawane,
- płytki gięte,
- wydłużone sworznie,
- specjalne otwory,
- elementy transportowe według rysunku klienta.
Dlatego przy modernizacji maszyny często najpierw dobiera się odpowiedni łańcuch bazowy, a następnie wykonuje jego modyfikację.
Jak dobrać właściwy łańcuch?
Najważniejszym parametrem jest podziałka.
Następnie należy sprawdzić:
- średnicę rolki,
- szerokość między płytkami wewnętrznymi,
- liczbę rzędów,
- grubość płytki,
- wysokość płytki,
- średnicę sworznia,
- wymaganą wytrzymałość,
- warunki środowiskowe.
Jeżeli łańcuch ma zastąpić istniejący element w maszynie, dobrze jest dodatkowo sprawdzić:
- liczbę zębów kół,
- stan kół łańcuchowych,
- sposób prowadzenia łańcucha,
- rozstaw prowadnic,
- prędkość pracy,
- obciążenie transportowanego produktu.
Jak rozpoznać łańcuch, jeśli nie ma oznaczenia?
W starszych maszynach oznaczenia często są niewidoczne albo nie ma ich wcale.
W takim przypadku warto zmierzyć:
- podziałkę – odległość między osiami kolejnych sworzni,
- średnicę rolki,
- szerokość wewnętrzną,
- grubość płytek,
- wysokość płytek,
- średnicę sworznia.
Dobrze wykonać pomiar na kilku kolejnych ogniwach.
Jeżeli łańcuch jest zużyty, pojedynczy pomiar może być niedokładny.
Przykładowo zamiast mierzyć jedną podziałkę można zmierzyć odległość przez 10 ogniw, a następnie podzielić wynik przez 10.
Daje to znacznie dokładniejszy wynik.
Zużycie łańcucha z prostą płytką
Podobnie jak w zwykłym łańcuchu rolkowym, zużycie dotyczy przede wszystkim współpracujących ze sobą:
- sworzni,
- tulejek,
- rolek,
- kół łańcuchowych.
Wraz z przebiegiem zwiększa się efektywna długość łańcucha.
Objawami zużycia mogą być:
- nadmierny luz,
- problemy z napięciem,
- hałas,
- drgania,
- nierówna praca,
- przeskakiwanie na kole,
- widoczne zużycie zębów koła.
W przypadku przenośników dodatkowym problemem może być nierównomierne wydłużenie dwóch równoległych łańcuchów.
Jeżeli oba łańcuchy pracują po dwóch stronach transportera, różnica w ich długości może powodować przekoszenie elementów poprzecznych.
Czy można zastąpić łańcuch z prostą płytką zwykłym łańcuchem?
Technicznie czasami jest to możliwe, ale nie zawsze jest dobrym pomysłem.
Jeżeli producent maszyny zastosował prostą płytkę ze względu na:
- prowadzenie,
- kontakt ze ślizgiem,
- większą powierzchnię,
- sposób mocowania zabieraków,
zastosowanie zwykłego łańcucha może zmienić warunki pracy układu.
Dlatego przed zamianą warto ustalić, jaką funkcję pełni kształt płytki w konkretnej maszynie.
Łańcuchy z prostą płytką w wykonaniach specjalnych
W zastosowaniach przemysłowych bardzo często potrzebny jest łańcuch, którego nie da się kupić jako gotowego elementu.
Może być wymagany:
- niestandardowy rozstaw zabieraków,
- specjalny kształt płytki,
- wydłużony sworzeń,
- dodatkowy otwór,
- spawany element transportowy,
- konkretna długość łańcucha,
- wykonanie nierdzewne,
- wykonanie niklowane.
W takich przypadkach można wykonać łańcuch na podstawie:
- rysunku technicznego,
- zdjęcia,
- starego łańcucha,
- wymiarów pobranych z maszyny.
Co przesłać do wyceny?
Jeżeli szukasz zamiennika lub łańcucha z prostą płytką do istniejącej maszyny, najlepiej przesłać:
- oznaczenie łańcucha,
- podziałkę,
- średnicę rolki,
- szerokość wewnętrzną,
- wysokość i grubość płytki,
- liczbę rzędów,
- długość całkowitą,
- zdjęcia łańcucha,
- zdjęcia koła łańcuchowego,
- rysunek zabieraków, jeśli występują.
Im więcej danych uda się zebrać na początku, tym łatwiej dobrać właściwe wykonanie.
Łańcuchy z prostą płytką – ALMA Części Maszyn
W ALMA dostarczamy łańcuchy rolkowe i transportowe, w tym wykonania z prostą płytką oraz łańcuchy modyfikowane pod konkretne zastosowania przemysłowe.
Możemy przygotować rozwiązania obejmujące między innymi:
- łańcuchy z prostą płytką,
- łańcuchy z zabierakami,
- łańcuchy z wydłużonymi sworzniami,
- wykonania specjalne według rysunku,
- koła łańcuchowe,
- koła łańcuchowe wykonywane na zamówienie,
- części CNC współpracujące z układem transportowym.
Jeżeli nie znasz dokładnego oznaczenia starego łańcucha, prześlij nam zdjęcia i podstawowe wymiary.
Na ich podstawie możemy pomóc w identyfikacji oraz doborze odpowiedniego rozwiązania.
ALMA Części Maszyn – łańcuchy, koła łańcuchowe i części do przemysłowych układów napędowych.